Cộng đồng Hải quan góp phần thực hiện Hiệp định Tạo thuận lợi cho thương mại

Vân Anh (Theo WCO, tháng 2-2014)   14/04/2014 4:00 PM
Untitled 1

Sau hơn 9 năm đàm phán trong khuôn khổ Chương trình phát triển Doha, cuối cùng các thành viên của Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO) đã thông qua Hiệp định Tạo thuận lợi cho thương mại (ATF) như là một phần của “Gói Bali” tại phiên họp thứ 9 của Hội nghị cấp Bộ trưởng của WTO tổ chức từ ngày 3 đến 7-12-2013 tại Bali, Indonesia.

 

Nghị quyết Dublin của Tổ chức Hải quan Thế giới (WCO)

Nhằm ủng hộ những kết quả tích cực của phiên họp tại Bali, Ủy ban Chính sách của WCO đã công bố Nghị quyết Dublin ngày 11-12-2013 tại Dublin, Ireland với nội dung hoan nghênh việc thông qua Hiệp định Tạo thuận lợi cho thương mại và bày tỏ cam kết của WCO trong việc tiếp tục thực hiện các công việc hợp tác với WTO về quản lý và thực hiện ATF.

Từ lâu nay, WCO đã ủng hộ các nội dung thể hiện trong ATF, và các cơ quan Hải quan quốc gia cũng là những tác nhân chính trong việc thực hiện các chương trình tạo thuận lợi cho hoạt động thương mại. WCO và các thành viên của tổ chức này, cũng đồng thời là thành viên của WTO- cam kết cùng nhau đảm bảo việc thực hiện hài hòa và hiệu quả ATF.

 

Thúc đẩy tạo thuận lợi cho thương mại

Với một bề dày kinh nghiệm trong hỗ trợ thúc đẩy thương mại, WCO đã xây dựng và phát triển một nền tảng phong phú gồm nhiều chương trình và công cụ tạo thuận lợi cho thương mại. Những công cụ này đã được tổng hợp trong tài liệu “Gói Cạnh tranh kinh tế” của WCO và gần như phù hợp với những nội dung của ATF, như:

-         Công ước Kyoto sửa đổi về đơn giản và hài hòa thủ tục hải quan.

-         Khung chuẩn mực SAFE về đảm bảo an ninh và tạo thuận lợi cho thương mại toàn cầu.

-         Tuyển tập tài liệu về quản lý rủi ro.

-         Tài liệu: Làm thế nào để xây dựng một môi trường Một cửa.

-         Mô hình dữ liệu của WCO.

-         Nghiên cứu về thời gian giải phóng hàng.

 

Vai trò của cơ quan Hải quan và WCO

Mặc dù nhiều thành viên của WCO đã áp dụng những biện pháp tạo thuận lợi cho thương mại trùng với nội dung của ATF, Hiệp định mới sẽ giúp nâng cao ý chí chính trị trong việc thúc đẩy hơn nữa việc tạo thuận lợi cho hoạt động thương mại quốc tế để tăng cường khả năng cạnh tranh kinh tế của các quốc gia.

Điều 13.2 của ATF yêu cầu mỗi thành viên WTO phải thiết lập và duy trì một Ủy ban quốc gia về tạo thuận lợi cho thương mại hoặc chỉ định một cơ chế tạo thuận lợi cho  việc hợp tác trong nước và phối hợp trên bình diện quốc tế phù hợp với việc triển khai ATF. Với vai trò trung tâm của cơ quan Hải quan, tổ chức này cần đảm bảo một mức độ ảnh hưởng và tham gia hiệu quả trong ủy ban trên, bởi vì việc thực hiện ATF sẽ đồng thời làm lợi cho cả quan hệ Hải quan- Hải quan cũng như quan hệ Hải quan- Doanh nghiệp.

Đối với WCO, tổ chức quốc tế này sẽ cùng với các đối tác quốc tế khác và cộng đồng doanh nghiệp tiến hành hỗ trợ kỹ thuật và tăng cường năng lực một cách hiệu quả và thống nhất, dựa trên những công cụ hiện có của WCO. Trong quá trình này, việc trao đổi thông tin cũng cần được quan tâm để nâng cao vai trò của cơ quan Hải quan trong số các đối tác thương mại và chính trị để có được sự ủng hộ hiệu quả nhất.

 

Nhóm công tác của WCO về ATF

Theo điều 13.1, Phần I của ATF, một Ủy ban về tạo thuận lợi của WTO sẽ duy trì quan hệ phối hợp chặt chẽ với WCO nhằm mục đích đảm bảo trao đổi thông tin và tư vấn cho việc triển khai, thực hiện và quản lý ATF trong khuôn khổ một sự hợp tác hiệu quả.

Thực hiện quy địn của ATF, Ủy ban chính sách của WCO đã thành lập một nhóm công tác về ATF (WGATF) để đảm bảo đáp ứng những yêu cầu triển khai ATF trong khía cạnh quản lý hải quan. Phiên làm việc thứ nhất của WGATF đã được tổ chức tại trụ sở WCO vào giữa tháng 3-2014.

 

Hỗ trợ kỹ thuật và tăng cường năng lực

Phần II của ATF đưa ra quy định về đối xử đặc biệt và đối xử khác biệt cũng như quy định về sự linh hoạt trong áp dụng ATF đối với trường hợp của các thành viên là những quốc gia đang và kém phát triển (LDC). Các biện pháp đưa ra bao gồm các hoạt động hỗ trợ kỹ thuật và tăng cường năng lực. Về điểm này, WCO đã và đang duy trì các chương trình hỗ trợ kỹ thuật và tăng cường năng lực với những nội dung được điều chỉnh phù hợp với đặc thù của các thành viên. Những chương trình này đều đáp ứng đầy đủ các yêu cầu của ATF và cũng đã tạo được một nền tảng về pháp lý và nhân lực tương đối hoàn chỉnh cho một số thành viên để chuẩn bị thực hiện ATF.

Để đáp ứng các nhu cầu hỗ trợ và đào tạo, WCO sử dụng đội ngũ chuyên gia của mình cũng với sự hỗ trợ của các trung tâm đào tạo khu vực. Ngoài ra, các đối tác tài chính quốc tế cùng với các cơ quan Hải quan phát triển cũng sẵn sàng tham gia các chương trình trên. Cho tới nay, WCO đã có được mạng lưới chuyên gia trình độ cao trong tất cả các lĩnh vực của ATF như: đơn giản hóa thủ tục hải quan, nghiên cứu thời gian giải phóng hàng, quản lý rủi ro, thực hiện cơ chế một cửa, kiểm tra sau thông quan, phán quyết trước, doanh nghiệp ưu tiên đặc biệt…

 

Mở ra một hướng phát triển mới

Như là một phần trong chương trình hợp tác giữa WCO và WTO, các nhà lãnh đạo của hai tổ chức đã gặp nhau vào tháng 1-2013 tại trụ sở WTO ở Geneva, Thụy Sỹ và thống nhất về việc tăng cường hợp tác. Hai bên coi đây là điều kiện sống còn cho việc thực hiện thành công ATF trong tương lai.